इयत्ता ६ वी – सामान्य विज्ञान
पाठ ८ : आकाशाच्या पलीकडे
स्वाध्याय – प्रश्न व उत्तरे
(१) ओळखा आणि नाव लिहा.
(अ) आकाशगंगेला जवळ असलेली दीर्घिका – अँड्रोमेडा दीर्घिका
(आ) भारतीय खगोलशास्त्राचे जनक – आर्यभट्ट
(इ) पृथ्वीला सर्वांत जवळचा तारा – सूर्य
(ई) खडक, धूळ आणि गोठलेल्या द्रव्यांनी बनलेले खगोलीय शरीर – धूमकेतू
---
(२) सत्य की असत्य ते ठरवा. असत्य विधाने दुरुस्त करून लिहा.
(१) ताऱ्यांना स्वतःचा प्रकाश नसतो.
उत्तर : असत्य
दुरुस्ती : ताऱ्यांना स्वतःचा प्रकाश असतो.
(२) ध्रुव तारा दक्षिण दिशेला दिसतो.
उत्तर : असत्य
दुरुस्ती : ध्रुव तारा उत्तर दिशेला दिसतो.
(३) काही वेळा उल्का पूर्णतः न जळता पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पडतात.
उत्तर : सत्य
---
(३) सहसंबंध जोडा.
(अ) चांद्रयान-१ : २००८ :: मंगळयान मोहीम : २०१३
(आ) आदित्य एल-१ : सूर्याचा अभ्यास :: निसार : पृथ्वीचे निरीक्षण
---
(४) आकाश निरीक्षणासाठी खालीलपैकी कोणती कृती आवश्यक आहे?
उत्तर : (४) वरील सर्व.
---
(५) आकाशातील विविध खगोलीय घटना यांविषयी लोकांमध्ये असणारे काही गैरसमज लिहा.
उत्तर :
1. धूमकेतू दिसणे म्हणजे अपशकुन होतो.
2. ग्रहणाच्या वेळी अन्न खाऊ नये.
3. तारे तुटतात म्हणजे देव रागावले आहेत.
4. उल्का पडली तर अनिष्ट घटना घडते.
---
उपक्रम (विद्यार्थ्यांनी स्वतः करावयाचे)
1. रात्री ध्रुव तारा शोधा.
2. शेती व नक्षत्रांविषयी माहिती गोळा करा.
3. शिक्षकांच्या मदतीने साधी दुर्बीण तयार करा.
4. चांद्रयान-३ चे चित्र मिळवून त्याची प्रतिकृती तयार करा.
ही उत्तरे तुम्ही दिलेल्या पाठ ८ – "आकाशाच्या पलीकडे" या स्वाध्यायाच्या पानांवर आधारित आहेत.